توضیحات

ترکیبی شیمیایی با فرمول C3H6O که به صورت حلال بی رنگ و شفاف وجود دارد استون نام دارد. این ماده که بسیار فرار و قابل اشتعال است جزء خانواده کتون ها است و با نام پروپانون نیز شناخته می شود. این ماده در صنایع مختلفی مانند تولید پلاستیک، رنگ، چسب، لاک و محصولات آرایشی به عنوان حلال و تمیز کننده کاربرد دارد.

این ترکیب به صورت طبیعی در طبیعت نیز وجود دارد؛ چوب برخی درختان، اگزوز اتومبیل ها و آتشفشان ها حاوی مقادیری از این ماده است. البته بدن انسان نیز این ماده را می تواند تولید کند که در ادامه چگونگی تولید و دفع آن را از بدن بررسی خواهیم کرد.

استون چیست؟

این ماده با فرمول شیمیایی C3H6O ترکیبی است که از کربن، اکسیژن و هیدروژن ساخته شده است. در دسته حلال های آپروتیک و قطبی قرار دارد و بسیار اشتعال پذیر است. بوی تند و تحریک کننده ای دارد و به دلیل فشار بخار پایین به سرعت تبخیر می شود. این خاصیت آن در کنار حلالیت بسیار خوب این ترکیب برای بسیاری از مواد شمیایی باعث شده تا از آن به عنوان یک پاک کننده آزمایشگاهی ایده ال استفاده شود.

نحوه تولید استون

یکی از روش های تولید این ماده در آزمایشگاه جهت تولید این ماده از طریق گرما دادن به استات کلسیم بدون آب است ولی برای سنتز تجاری این ترکیب روش های زیادی وجود دارد برای مثال فرایند کومن که در آن بنزن با پروپیل واکنش نشان می دهد و باعث تولید کیومن می شود. پس از آن محصول کیومن اکسیده شده تا CO2(CH3) و فنول ایجاد شود. این روش بسیار گران است و به مواد اولیه و تجهیزات جداسازی زیادی نیاز دارد ولی عمده تولید به این روش صورت می گیرد ولی از دیگر روش های تولید این ماده استفاده از روش تجزیه ایزوپروپیل الکل است.

C6H6 + C3H6 → C9H12

C9H12 + O2 → (CH3) 2CO + C6H6O

در روش تجزیه ایزوپروپیل الکل با آب، ایزوپزوپیل الکل به عنوان واکنشگر و کاتالیزور استفاده می شود. آب با ایزوپروپیل الکل در دمای 25 درجه وارد واکنش شده و در نهایت استون و هیدروژن تولید می شود.

ساختار و کاربرد استون در بدن:

بدن از قند به عنوان منبع تامین انرژی استفاده می کند و با تولید هورمون انسولین، گلوکز را از جریان خون خارج و به سلول ها منتقل می کند. وقتی انسولین کافی توسط بدن تولید نشود یا کربوهیدرات بسیار کمی مصرف شود، بدن نمی تواند از گلوکز برای سوخت استفاده کنید. بنابراین از ذخایر چربی استفاده می کند در اثر تجزیه چربی توسط کبد، مواد شیمیایی به این ماده که نوعی کتون است تبدیل می شود. وقتی چربی منبع اصلی سوخت در بدن باشد میزان این ماده افزایش می یابد. میزان پایین کتون باعث کاهش وزن می شود ولی افزایش آن بسیار خطرناک است. این ترکیب و سایر کتونهای اضافی به طور طبیعی از طریق ادرار دفع می شود و تست میزان این ماده در ادرار برای افراد مبتلا دیابت تجویز می شود؛ زیرا سطح این ماده در افراد مبتلا به دیابت بالاتر است و این میزان نشان دهنده نیاز به تجویز انسولین برای فرد بیمار است.

کاربرد استون

این ترکیب که در دسته حلال های شیمیایی قرار دارد یکی از مهم ترین حلال های مورد استفاده در صنعت است. اما کاربردهای دیگری نیز دارد که در ادامه به برخی کاربردهای آن اشاره خواهیم کرد.

کاربرد در صنایع آرایشی

این ماده مانند پروپیلن کربنات در محصولات آرایشی مانند لاک و لاک پاک کن ها کاربرد دارد. البته مصرف این ماده شیمیایی با غلظت بالا باعث خشکی پوست می شود زیرا این ماده تمایل به تبخیر فوری دارد و به همراه آن رطوبت پوست را نیز تبخیر می کند. ولی این ماده در لاک پاک کن ها جهت حل کردن لاک استفاده می شود.

نساجی

از دیگر کاربرد های این ماده به غیر از استفاده به عنوان حلال کاربرد آن به عنوان تمیز کننده است که در صنایع نساجی جهت پاک کردن هر گونه لکه روغنی و یا چسب از آن استفاده می شود.

استون در داروسازی

همانطور که گفتیم این ماده از اجزای کتون است و به عنوان حلال در بسیاری از داروهای تجاری استفاده می شود. در داروهای مایع و قرص برای حفظ تراکم مناسب و افزایش کارایی دارو اضافه می شود. در ترکیباتی مانند کلروفرم در پزشکی، نیز از این ماده استفاده می شود.

کاربرد استون در داروسازی

متخصصان پوست از این ماده به همراه الکل برای درمان پوست آکنه استفاده می کنند. همچنین برای تمیز کردن و استریل کردن ابزار و تجهیزات پزشکی نیز استفاده می شود.

تولید پلاستیک

این ماده به عنوان 2-پروپانون یا دی متیل کتون (DMK) شناخته می شود، یک واسطه شیمیایی مهم است که در تولید پلاستیک های اکریلیک، پلی کربنات ها و رزین های اپوکسی استفاده می شود. این ترکیب به تنهایی به عنوان حلال استفاده می شود.

پاک کننده فلزات

می توان از این ترکیب برای تمیز کردن فلزات استفاده کرد. این ماده یک حلال رایج صنعتی است که برای تمیز کردن سطوح فلزی قبل از جوشکاری استفاده می شود. این ماده به طور موثر کثیفی، چربی و لکه را از فلزات پاک می کند که امکان جوش بهتر و گاهی قوی تر را فراهم می کند.

کشاورزی

این ماده در انواع قارچ کش ها، حشره کش ها و مواد شیمیایی کشاورزی مربوط به علف کش است که به عنوان حلال و عامل حامل برای مواد فعال استفاده می شود.

در سوخت

این ماده دارای یک ارتعاش مولکولی ذاتی است که مولکول های سوخت را به هم می زند تا کشش سطحی را بشکند. این منجر به تبخیر کاملتر می شود و سایر عوامل ثابت می مانند. تبخیر کامل تر به معنای هدر رفت سوخت کمتر است.

محیط زیست

یکی از بهترین کاربردهای این ترکیب برای محیط زیست، به عنوان یک عامل تمیز کننده پس از نشت نفت است. این ماده به عنوان ایمن برای محیط زیست در لیست مواد شیمیایی سبز قرار دارند.

بازار خرید و فروش جهانی:

ارزش بازار این ماده در سال 2019 برابر با 3962 میلیون دلار بوده و پیش بینی می شود با رشد 3.7 درصدی تا سال 2027 به 4995.3 میلیون دلار برسد. این ماده یکی از مهم ترین حلال های تجاری است که عوامل بسیاری در گسترش بازار آن دخیل هستند. بری مثال افزایش استفاده از حلال ها و تقاضای بالا در صنایع دارویی، آرایشی، چسب و خودرو انتظار می رود که باعث رشد آن شوند. تقاضا برای این ماده در درجه اول توسط صنایع نساجی، الکترونیک، مراقبت شخصی، داروسازی و تمیز کاری است. افزایش تقاضا برای مواد شیمیایی و پتروشیمی در رشد بازار این ترکیب به شدت موثر بوده است. از نظر منطقه جغرافیایی، آسیا و اقیانوسیه سهم کلیدی در بازار جهانی این ماده داشتند که آن هم به دلیل دسترسی آسان به مواد خام و هزینه کمتر نیروی کار در کشورهایی از جمله هند و چین است. البته آمریکای شمالی نیز سهم قابل توجهی در رشد بازار این ترکیب داشته است.

استون را از کجا بخریم؟
برای خرید این محصول با بهترین کیفیت و قیمت به مدرن شیمی تجارت مراجعه نمایید. مدرن شیمی تجارت ارائه دهنده محصولات شیمیایی با بهترین کیفیت و قیمت به صورت آنلاین است.

MSDS و نکات ایمنی

این ماده، ترکیبی خطرناک و اشعال زا است؛ از این رو توصیه می شود پیش از کار با آن برگه اطلاعات ایمنی مربوط به آن را مطالعه نمایید.

• پس از تماس با چشم، چشم آسیب دیده را برای 15 دقیقه با آب فراوان بشویید.
• پس از بلع، دهان را با آب بشویید و سعی نکنید با استفراغ آن را خارج کنید.
• پس از تماس با پوست، لباس های آلوده را خارج کرده و آن ناحیه را با آب بشویید.
• در صورت استنشاق نیز از محیط کار خارج شده و هوای تازه استشمام کنید.
• از عوارض جانبی این محصول می توان به قرمزی و درد چشم ها، سردرد، گیجی و خواب آلودگی اشاره کرد.
• تنها در مکان دارای تهویه با این ماده کار کنید.
• با رعایت نکات ایمنی، خطرات ناشی از کار با این ماده شیمیایی را کاهش دهید.

جمع بندی:

استون یک حلال بی رنگ و قابل اشتعال است که در خانواده کتون ها قرار دارد. این ماده در صنایع مختلفی به عنوان حلال وجود دارد؛ از این رو بازار خرید و فروش آن رو به گسترش است. برای خرید این محصول با بهترین کیفیت و قیمت به مدرن شیمی تجارت مراجعه نمایید.